HAVACILIK YAYINLARI

Havacılık Enformasyon Yayını (AIP)

AIP, esas itibariyle uluslararası hava seyrüseferine temel teşkil eden kalıcı nitelikteki havacılık bilgileri ile uzun süreli geçici değişikliklerin, uluslararası alanda karşılıklı değişiminin amaçlandığı temel havacılık dokümanıdır. AIP, Türk hava sahası ve havaalanlarına ilişkin, hava seyrüseferine temel teşkil eden ve işletme açısından önem arz eden tüm havacılık bilgilerini içermekte olup;  kağıda dayalı, CD ve web olmak üzere 3 ayrı ortamda yayınlanmaktadır. Türkiye AIP’si iki cilt halinde yayınlanmakta olup, GEN(Genel Bilgiler), ENR(Yol Bilgileri) ve AD(Havaalanları) bölümlerinden oluşmaktadır.

AIP gerek ticari ve gerekse özel amaçlar için uluslararası ve lokal uçuşlarda kullanılmak üzere, Türkçe ve İngilizce dillerinde hazırlanmakta ve takıp çıkarılabilen sayfalar halinde ICAO AIRAC tarihlerine uygun olarak değişiklik veya düzeltmeler (ADMT) halinde yayınlanmaktadır.

AIP Ekleri (AIP SUP/AIRAC SUP)

Gerek görüldüğü durumlarda, kalıcı AIP bilgilerine ek özelliği taşıyan, üç ay veya daha uzun süreli geçici değişiklikler ile uzun metin ve/veya grafiklerden oluşan kısa süreli bilgiler AIP SUP eki olarak yayınlanır.

AIP ekleri konularına göre ilgili AIP bölümlerinin (GEN, ENR, AD) baş tarafına yerleştirilir. Ekler AIP sayfalarından kolay ayırt edilebilmeleri ve göze çarpmaları için sarı renkli kağıda basılır.

AIP Eklerine (AIP SUP) takvim yılını esas alan ve birbirini izleyen bir seri numarası verilir. Örnek: AIP SUP 01/07

AIP eki (AIP SUP) içindeki bilgilerin tamamını yada bir kısmı yürürlükte kaldığı sürece, AIP’de tutulur. AIP Ekindeki bilginin geçerlik süresi normalde ekin üzerinde belirtilir. Ancak ekin yürürlük süresindeki değişikliği yada iptalini bildirmek için NOTAM yapılabilir.

Yürürlükteki AIP eklerinin (AIP SUP) kontrol listesi, açık lisanla yazılan aylık NOTAM özetleriyle yada iki kez AIP SUP olarak ayrıca basılır.

 AIP Düzeltmeleri (AIP AMDT/ AIRAC AMDT)

AIP düzeltmeleri; AIP’de yer alan ve/veya yer alacak olan devamlılık arz eden havacılık bilgileri konusunda yapılması düşünülen değişiklik ve düzenlemelerin, AIRAC tarihlerine uygun olarak en az 28 gün önceden kullanıcılara duyurulması işlemini, içermektedir. AIRAC tarihlerine uygun olarak hazırlanıp kullanıcılara dağıtımı; kağıda basılı veya elektronik ortamda CD ve internet'e dayalı yapılmaktadır. Yürürlükten kaldırılan bilgiyi içeren sayfaların çıkartılarak yerine yenilerinin takılması şeklinde güncellenir. İki tip AIP AMDT vardır.

a-) Düzenli AIP Düzeltmeleri (AIP AMDT): Belirlenmiş düzenli aralıklarla yayınlanmakta olup kapak sayfası açık mavi renktedir.Kalıcı değişiklikler olduğunda belirtilen yayın tarihlerinde AIP’ye alınır.

b-) AIRAC AIP Düzeltmeleri (AIRAC AIP AMDT): AIRAC tarihlerine göre yayınlanmakta olup kapak sayfası açık pembe renkte ve üzerinde AIRAC kısaltması olacak şekilde yayınlanır. Uçuş emniyeti açısından önem arz eden değişikliklerle işletme açısından önem arz eden bilgilerin, belirtilen AIRAC yürürlük tarihinde AIP’ye alınması amacıyla yayınlanmaktadır.

AIP düzeltmesi ile yenilenen AIP sayfalarına alınan yeni bilgiler; sayfa üzerine uygun bir alana not yazılarak veya yapılan değişiklik/ilavenin hemen soluna yada sayfanın sol kenarına çizilecek dikey bir çizgi ile belirgin bir hale getirilir.

Kapak sayfası da dahil olmak üzere değiştirilen tüm AIP sayfalarına gün, ay (adıyla) ve yıldan oluşan bir tarih konulur. AIP kapak sayfasında; hangi sayfaların çıkarılacağı ve/ veya yenileneceği, hangi NOTAM veya Entegre Havacılık Bilgi Paketi elemanlarının AIP’ye girişinden dolayı iptal edileceği sırasıyla yer alır.

AIP AMDT veya AIRAC AIP AMDT’lara takvim yılı esas alınmak suretiyle birbirini takip eden bir seri numarası verilir. Değişikliğin seri numarasını iki basamaklı yıl takip eder. Örnek: AIP AMDT 01/07; AIRAC AIP AMDT 03/07 .

AIP sayfalarının bir kontrol listesi, yapılan her değişiklikle yenilenen bilgilerin sayfa numarası/ harita başlığı ile yayın veya yürürlük tarihini (gün, ay ismi ve yıl) içerecek bir kontrol listesi yayınlanacaktır.

            Şayet AIRAC AMDT’la yayınlanacak bir değişiklik veya yenilik bulunmuyorsa bir “NIL” duyurusu yapılır.

Havacılık Enformasyon Genelgeleri (AIC)

Havacılık Enformasyon Genelgeleri (AIC), her hangi bir yasa, düzenleme, mevzuat veya kolaylıkla ilgili önemli değişikliklerin uzun süreli tahminlerini, uçuş güvenliğini etkileyecek karakterde tümüyle açıklayıcı veya tavsiye niteliğinde olan bilgileri ve teknik, yasal veya tümüyle idari konularla ilgili, açıklayıcı veya tavsiye niteliğinde olan duyuru veya bilgileri içerir. AIC’ler konularına göre “A” ve “B” olmak üzere iki seri halinde yayınlanır. “A” serisi uluslararası sivil havacılığı ile  alakalı olup İngilizce lisanında hazırlanmış bilgileri içerir ve uluslararası dağıtıma tabi tutulur. “B” serisi ise ulusal havacılığı etkileyen Türkçe lisanında hazırlanmış bilgileri içerir ve yurt içine dağıtımı yapılır. Her AIC kendi serisi içinde takvim yılını esas almak üzere birbirini izleyecek şekilde numaralandırılır. AIC seri numarasını takiben iki basamakla yıl belirtilir. Örnek: AIC A 01/07, AIC B 03/07. Yürürlükteki AIC’lerin kontrol listesi yılda iki kez olmak üzere bir AIC ile yayınlanır.

 NOTAM & Uçuş Öncesi Bilgi Bülteni (PIB)

Uçuş harekatı ile ilgili personele herhangi bir havacılık kolaylığı, hizmeti, yöntemi ya da bir tehlikenin varlığı, koşulları veya değişikliğine ilişkin bilgileri, zamanında duyurma amacıyla yapılan bir uyarı yayınıdır. NOTAM metni, Annex-15 ve Doc. 8126’da belirtilen ICAO sistem NOTAM formatında belirtilen sıraya uygun tüm bilgileri içermekte olup ICAO kısaltmaları, göstergeler, tanıtmalar; belirleyiciler, çağrı adları, frekanslar, sayılar ve açık lisansla verilen bilgilerle tamamlanır. ICAO NOTAM kodları tahsis edilen tek tip kısaltılmış anlam ve ibarelerden oluşur.Her NOTAM serisi, takvim yılını esas almak üzere  01 Ocak, saat 0001 UTC’de birbirini izleyen numaralarla başlatılır. M serisi notamlar hariç diğerleri  0001 numarası ile başlatılır. Ülkemizle ilgili NOTAM’lar, Esenboğa Uluslararası NOTAM ofisinin LTAAYNYX adresi ile Avrupa AIS Veritabanına (EAD) gönderilmekte olup bu merkezde değerlendirilerek EUECYIYN  orijin yayın adresi ile ilgili adreslere dağıtımı yapılır. Türkiye’de NOTAM’lar 2 kategoride yayınlanır.

I. Uluslararası NOTAM serileri

A, B, C, D ve S harfleriyle tanımlanan 5 ayrı NOTAM serisi ile uluslararası kullanıcılara dağıtımı yapılır.

“A” Serisi NOTAM : Genel kurallar, yol seyrüseferi ve haberleşme kolaylıkları, FL245 ve üzerinde yer alan hava sahası kısaltmaları ve aktiviteler ile İstanbul/Atatürk, Ankara/ Esenboğa, İzmir/A.Menderes, Antalya, Muğla/ Dalaman, Adana, Trabzon, Milas/Bodrum, Nevşehir-Kapadokya, Isparta/S.Demirel ve İstanbul-S.Gökçen gibi uluslararası trafiğe açık başlıca havalimanlarına ilişkin tüm bilgiler bu seri ile yayınlanır.Bu bilgiler radyo seyrüsefer yardımcılarını, hizmetlerini, tehlikeleri, tüm yol kolaylıkları ile Ankara ve İstanbul FIR’larını etkileyen tüm seyrüsefer ikazlarını içerir.

“B” Serisi NOTAM : FL245’in altında yer alan hava saha kısıtlamaları ve aktivitelerine ilişkin bilgilerle, IFR uçuşlarla doğrudan ilgisi olan, Ankara ve İstanbul FIR’ları içindeki ulusal trafiğe açık meydanlarla, yukarıdaki paragrafta belirtilen hava limanları dışında kalan uluslararası trafiğe açık diğer meydanlara ilişkin NOTAM’a esas bilgileri içerir.

"C" Serisi NOTAM : Heliportlar ve/veya yalnızca VFR uçuşlara izin verilen havaalanlarına VFR uçuş usullerine ilişkin bilgileri içerir.

“D” Serisi NOTAM: Askeri Meydanlarla ilgili değişiklik, yenilik veya seyrüsefer teçhizatlarına ilişkin bilgilerin İngilizce dilinde yayınlandığı NOTAM serisidir.

“S” Serisi (SNOWTAM): Meydan harekat sahasında kar, buz, sulu kar veya su birikintisi nedeniyle oluşan tehlikeleri bildiren NOTAM’dır. SNOWTAM Annex 15, Ek-2’de belirtildiği gibi hazırlanır ve her havalimanı tarafından ayrı bir seri numarası ile yayınlanır. Havaalanları (AD) bölümünde. karla mücadele plan bilgileri detaylıca verilmektedir.

II. Ulusal NOTAM serileri:

Dahili NOTAM serileri Türkçe olarak 4 seri halinde yayınlanır. Bu seriler Tükiye’deki meydanlara dağıtılır.

“E” Serisi: Kış süresince meydan hareket sahasındaki kar, sulu kar, buz veya su birikintisinin oluşturduğu tehlikeli durumları yurt içindeki kullanıcılara NOTAM formatında duyurmakta kullanılan bir NOTAM serisidir.

“G” Serisi: Bu NOTAM’lar Türkiye’deki tüm havaalanları, yol, seyrüsefer kolaylıklarını, hava sahası kısıtlamaları ve ikaz bilgilerine ilişkin yenilikleri veya değişiklikleri içermektedir.

“H” Serisi: Bu NOTAM’lar sadece İstanbul FIR’ı içindeki meydan, seyrüsefer kolaylığı ve bunlarla ilgili değişiklik bilgilerini içerir.

“M” Serisi: Bu NOTAM’lar askeri otoriteleri ilgilendiren askeri havaalanları, seyrüsefer kolaylıkları ve bu konuyla ilgili değişiklik bilgilerini içermektedir.Askeri NOTAM’lar her yılın Ocak ayının birinci günü 0001 UTC’de M5001’den başlayarak numaralandırılırlar.

Uçuş Öncesi Bilgi Bültenleri (PIB)

Yürürlükteki NOTAM’larla diğer acil karakterli bilgilerin ana başlıklarıyla bir özetini içeren Uçuş Öncesi Bilgi Bültenleri (PIB) meydanların AIS birimlerinde, uçuş ekipleri/işleticilerin kullanımı için hazır bulundurulur.Avrupa AIS Veritabanı (EAD) sistemi üzerinden istenilen FIR, ülke, havaalanı ve yol tipi PIB’ler günün her saatinde temin edilebilmektedir.

NOTAM Kontrol Listesi ve Özeti

           Geçerli NOTAM’ların kontrol listesi aylık olarak hazırlanır ve Havacılık Sabit Haberleşme Sistemi- AFS(Aeronautical Fixed Service) kanalıyla dağıtılır. Bu kontrol listesini takiben posta ile tüm Entegre Havacılık Bilgi Paketi alıcılarına, NOTAM’ların basılı bir özetinin dağıtımı yapılır. Bu özetler geçerli NOTAM’ların açık bir lisanla (Türkçe ya da İngilizce) yazılmış halidir. NOTAM özetlerinde geçerli NOTAM’ların metni, en son yayınlanmış olan AIP AMDT, AIRAC AIP AMDT, AIP SUP ve AIC gibi yayınların numaraları da bulunur. Ayrıca AIRAC bazında dağıtılan yayınların numaraları ve yürürlüğe gireceği tarihler de belirtilir. Eğer yoksa NIL AIRAC duyurusu yapılır.